De 5 grootste juridische misverstanden over spoor 2

Wat leert de rechtspraak werkgevers eigenlijk?

Weinig onderwerpen zorgen voor zoveel onrust als een spoor 2-traject.

Werkgevers vragen zich af of zij hun medewerker kwijtraken. Werknemers denken soms dat spoor 2 het begin van ontslag is. En zodra het onderwerp ter sprake komt, ontstaat regelmatig spanning.

Na het bestuderen van veel rechterlijke uitspraken krijg ik een ander beeld.

Spoor 2 gaat veel minder over afscheid nemen dan veel mensen denken.

Het gaat vooral over de vraag of werkgever en werknemer serieus hebben onderzocht hoe de werknemer weer duurzaam aan het werk kan komen wanneer terugkeer binnen de eigen organisatie onvoldoende perspectief biedt.

Juist daar ontstaan de meeste misverstanden.

Misverstand 1

“Spoor 2 betekent dat mijn medewerker weg moet.”

Misschien is dit wel het bekendste misverstand.

Een spoor 2-traject betekent niet dat het dienstverband eindigt.

Ook betekent het niet dat werkgever en werknemer stoppen met zoeken naar mogelijkheden binnen de eigen organisatie.

Spoor 2 is een aanvullend onderzoek naar mogelijkheden bij een andere werkgever wanneer terugkeer binnen de eigen organisatie onvoldoende perspectief lijkt te bieden.

Het doel blijft hetzelfde.

De werknemer duurzaam weer aan het werk krijgen.

Misverstand 2

“Spoor 2 begint pas wanneer spoor 1 is mislukt.”

Dat lijkt logisch.

Toch krijg ik uit de rechtspraak de indruk dat beide sporen elkaar regelmatig overlappen.

Werkgevers die te lang blijven hopen op terugkeer binnen de eigen organisatie lopen het risico dat kostbare tijd verloren gaat.

Wanneer duidelijk wordt dat terugkeer steeds minder waarschijnlijk is, lijkt van werkgevers verwacht te worden dat zij ook andere mogelijkheden serieus gaan onderzoeken.

Niet omdat zij het opgeven.

Maar omdat zij de kans op werkhervatting willen vergroten.

Misverstand 3

“Als ik een re-integratiebureau inschakel, is spoor 2 goed geregeld.”

Werkgevers schakelen terecht gespecialiseerde bureaus in.

Toch zie ik in de rechtspraak steeds hetzelfde uitgangspunt terugkomen.

De verantwoordelijkheid blijft bij de werkgever.

Een re-integratiebureau begeleidt het traject.

De werkgever blijft verantwoordelijk voor de gemaakte keuzes, de voortgang en de kwaliteit van de re-integratie.

Werkzaamheden kunt u uitbesteden.

Verantwoordelijkheid niet.

Misverstand 4

“Spoor 2 draait vooral om sollicitaties.”

Een sollicitatieplicht is vaak onderdeel van een spoor 2-traject.

Toch lijkt de rechtspraak veel breder te kijken.

Zijn mogelijkheden serieus onderzocht?

Is begeleiding aangeboden?

Zijn belemmeringen besproken?

Is gekeken naar passend werk dat daadwerkelijk aansluit bij de mogelijkheden van de werknemer?

Spoor 2 gaat niet alleen over solliciteren.

Het gaat over het serieus onderzoeken van realistische kansen op duurzaam werk.

Misverstand 5

“Als ik spoor 2 op tijd start, zit ik juridisch goed.”

Een tijdige start is belangrijk.

Maar daarmee is het traject niet automatisch voldoende.

Wanneer ik uitspraken naast elkaar leg, krijg ik de indruk dat rechters vooral kijken naar de kwaliteit van het traject.

Is spoor 2 serieus uitgevoerd?

Bleef de werkgever betrokken?

Werd gezocht naar oplossingen?

Zijn adviezen opgevolgd?

Een tijdige start is belangrijk.

Een zorgvuldig uitgevoerd traject is nog belangrijker.

Mijn analyse

Wanneer ik de belangrijkste uitspraken over spoor 2 naast elkaar leg, valt één patroon steeds opnieuw op.

Rechters lijken spoor 2 niet te zien als een administratieve verplichting.

Zij lijken vooral te beoordelen of werkgever en werknemer alles hebben gedaan wat redelijkerwijs van hen mocht worden verwacht om de werknemer weer duurzaam aan het werk te krijgen.

Daarbij maakt het minder uit of dat uiteindelijk binnen of buiten de eigen organisatie gebeurt.

Misschien is dat wel de belangrijkste les uit de rechtspraak.

Spoor 2 is geen route naar ontslag.

Het is een onderzoek naar mogelijkheden.

Werkgevers die spoor 2 zien als een kans om actief te blijven zoeken naar passend werk, lijken juridisch vaak sterker te staan dan werkgevers die het uitsluitend zien als een verplicht nummer.

Vragen die u zichzelf kunt stellen

Beantwoord deze vragen eens eerlijk. Niet voor het UWV of een rechter, maar voor uzelf.

• Heb ik serieus onderzocht of terugkeer binnen mijn eigen organisatie nog mogelijk is?
• Ben ik op tijd begonnen met het onderzoeken van andere mogelijkheden?
• Zie ik spoor 2 als een onderzoek of als een afscheid?
• Ben ik tijdens het traject actief betrokken gebleven?
• Heb ik de begeleiding van een re-integratiebureau kritisch gevolgd?
• Is duidelijk waarom bepaalde keuzes tijdens het traject zijn gemaakt?
• Laat mijn dossier zien dat wij serieus hebben gezocht naar duurzaam passend werk?
• Als een rechter morgen mijn re-integratiedossier leest, zou hij dan zien dat spoor 2 voor mij geen verplichting was, maar een serieuze zoektocht naar een duurzame oplossing?