De 5 grootste juridische misverstanden over passend werk

Wat leert de rechtspraak werkgevers eigenlijk?

Passend werk lijkt een eenvoudig begrip.

Toch blijkt juist hierover veel discussie te ontstaan.

Werkgevers vragen zich af hoeveel zij van een werknemer mogen verwachten. Werknemers twijfelen regelmatig of zij aangeboden werkzaamheden moeten accepteren.

Na het bestuderen van veel rechterlijke uitspraken krijg ik de indruk dat passend werk veel minder draait om de functie die iemand vóór zijn ziekte had.

De rechtspraak lijkt vooral te kijken naar de mogelijkheden die er op dat moment nog wél zijn.

Juist daar ontstaan de meeste misverstanden.

Misverstand 1

“Mijn medewerker bepaalt zelf wat passend werk is.”

Dat lijkt misschien logisch.

Een werknemer weet immers als geen ander wat hij wel en niet kan.

Toch blijkt uit de rechtspraak dat passend werk geen eenzijdige keuze is.

De medische belastbaarheid wordt beoordeeld door de bedrijfsarts.

De werkgever onderzoekt welke werkzaamheden daarbij aansluiten.

Vervolgens wordt van beide partijen verwacht dat zij serieus met elkaar in gesprek gaan over de mogelijkheden.

Passend werk ontstaat niet door één mening.

Het ontstaat door samenwerking.

Misverstand 2

“Passend werk moet hetzelfde zijn als de oude functie.”

Veel werkgevers denken dat alleen terugkeer in de eigen functie een goede oplossing is.

Dat is lang niet altijd zo.

Wanneer de oorspronkelijke werkzaamheden tijdelijk of blijvend niet meer mogelijk zijn, kan ander werk binnen de organisatie passend zijn.

Dat kan betekenen dat taken worden aangepast, verdeeld of tijdelijk anders worden ingericht.

De rechtspraak lijkt vooral te kijken naar de vraag of serieus is onderzocht wat nog wél mogelijk was.

Misverstand 3

“Als mijn medewerker passend werk weigert, mag ik direct ingrijpen.”

Werkgevers ervaren een weigering vaak als frustrerend.

Toch lijkt de rechtspraak eerst een andere vraag te stellen.

Waarom wordt het werk geweigerd?

Is duidelijk uitgelegd waarom het werk passend wordt gevonden?

Sluit het daadwerkelijk aan bij de belastbaarheid?

Zijn eventuele bezwaren besproken?

Pas wanneer duidelijk is dat een werknemer zonder goede reden niet meewerkt, ontstaat ruimte voor verdere stappen.

Misverstand 4

“Passend werk is een medische beslissing.”

Ook dit hoor ik regelmatig.

De bedrijfsarts beoordeelt welke medische beperkingen er zijn.

Maar daarmee is nog niet bepaald welk werk passend is.

De werkgever kent de organisatie.

Weet welke werkzaamheden beschikbaar zijn.

En beoordeelt samen met de werknemer hoe die werkzaamheden verantwoord kunnen worden uitgevoerd.

Passend werk is daarom niet alleen een medische vraag.

Het is ook een praktische vraag.

Misverstand 5

“Als er geen passend werk is, houdt mijn verantwoordelijkheid op.”

Misschien is dit wel het meest onderschatte misverstand.

Wanneer passend werk binnen de eigen organisatie ontbreekt, stopt de verantwoordelijkheid van de werkgever niet automatisch.

Juist dan ontstaat de vraag welke andere mogelijkheden nog onderzocht moeten worden.

De rechtspraak lijkt veel waarde te hechten aan de inspanningen die een werkgever levert om die mogelijkheden daadwerkelijk in beeld te brengen.

Niet alleen aan de uiteindelijke uitkomst.

Mijn analyse

Wanneer ik de belangrijkste uitspraken over passend werk naast elkaar leg, valt één patroon steeds opnieuw op.

Rechters lijken niet op zoek te zijn naar de perfecte functie.

Zij lijken vooral te willen begrijpen of werkgever en werknemer serieus hebben onderzocht welke werkzaamheden, binnen de mogelijkheden van de werknemer, nog wél konden worden uitgevoerd.

Daarbij draait het veel minder om de oorspronkelijke functie dan veel werkgevers denken.

Het draait om redelijkheid.

Om overleg.

En om de bereidheid om samen naar oplossingen te zoeken.

Misschien is dat wel de belangrijkste les uit de rechtspraak.

Passend werk is geen vaste bestemming.

Het is een zoektocht naar werk dat op dat moment, voor die werknemer en binnen die omstandigheden, verantwoord en realistisch is.

Vragen die u zichzelf kunt stellen

Beantwoord deze vragen eens eerlijk. Niet voor een rechter of het UWV, maar voor uzelf.

• Heb ik serieus onderzocht welke werkzaamheden mijn medewerker nog wél kan uitvoeren?
• Heb ik de mogelijkheden binnen mijn organisatie volledig in kaart gebracht?
• Hebben wij samen besproken waarom bepaald werk wel of niet passend is?
• Heb ik eventuele bezwaren van mijn medewerker serieus genomen?
• Heb ik mijn keuzes goed kunnen onderbouwen?
• Laat mijn dossier zien dat wij actief naar oplossingen zijn blijven zoeken?
• Heb ik alle redelijke mogelijkheden onderzocht voordat ik concludeerde dat passend werk ontbrak?
• Als een rechter morgen mijn dossier leest, zou hij dan zien dat ik serieus en zorgvuldig heb onderzocht welk werk voor deze medewerker nog passend was?