De 5 grootste juridische misverstanden over ontslag tijdens ziekte

Wat leert de rechtspraak werkgevers eigenlijk?

Weinig onderwerpen zorgen voor zoveel onzekerheid als ontslag tijdens ziekte.

Veel werkgevers denken dat een zieke werknemer nooit kan worden ontslagen. Anderen denken juist dat een langdurig zieke werknemer uiteindelijk vanzelf uit dienst kan.

Beide overtuigingen zijn te simpel.

Na het bestuderen van veel rechterlijke uitspraken krijg ik de indruk dat ontslag tijdens ziekte veel genuanceerder ligt.

De rechtspraak lijkt vooral te kijken naar de reden van het ontslag, de manier waarop werkgever en werknemer zich hebben opgesteld en de zorgvuldigheid van het hele traject.

Juist daar ontstaan de meeste misverstanden.

Misverstand 1

“Een zieke werknemer mag nooit worden ontslagen.”

Misschien is dit wel het bekendste misverstand.

Tijdens ziekte geldt in veel gevallen een opzegverbod.

Dat betekent dat een werkgever een werknemer niet zomaar mag ontslaan omdat hij ziek is.

Maar dat betekent niet dat ontslag tijdens ziekte nooit mogelijk is.

Er zijn situaties waarin beëindiging van het dienstverband wel degelijk mogelijk is.

De rechtspraak laat zien dat daarbij vooral wordt gekeken naar de reden van het ontslag en de omstandigheden van het geval.

Misverstand 2

“Na twee jaar ziekte kan ik de arbeidsovereenkomst altijd beëindigen.”

Ook dit hoor ik regelmatig.

Twee jaar ziekte betekent niet automatisch dat beëindiging vanzelfsprekend is.

Wanneer ik uitspraken naast elkaar leg, krijg ik de indruk dat rechters vooral kijken naar wat eraan vooraf is gegaan.

Heeft de werkgever serieus aan de re-integratie gewerkt?

Zijn alle mogelijkheden onderzocht?

Zijn wettelijke verplichtingen nagekomen?

De duur van de ziekte is belangrijk.

Maar de kwaliteit van het traject lijkt minstens zo belangrijk.

Misverstand 3

“Een goed dossier is voldoende.”

Werkgevers besteden vaak veel aandacht aan het opbouwen van een dossier.

Dat is verstandig.

Toch krijg ik uit de rechtspraak niet de indruk dat een goed dossier op zichzelf doorslaggevend is.

Een dossier moet vooral laten zien wat er daadwerkelijk is gebeurd.

Zijn gesprekken gevoerd?

Zijn afspraken nagekomen?

Is serieus gezocht naar oplossingen?

Papier ondersteunt het verhaal.

Het vervangt het verhaal niet.

Misverstand 4

“Als werkgever mag ik niets meer doen zolang iemand ziek is.”

Sommige werkgevers worden na een ziekmelding erg terughoudend.

Uit angst om fouten te maken nemen zij nauwelijks nog initiatief.

Juist dat zie ik in de rechtspraak niet terug.

Van werkgevers lijkt juist verwacht te worden dat zij actief blijven.

Gesprekken voeren.

Re-integratie begeleiden.

Mogelijkheden onderzoeken.

Ziekte betekent niet dat de werkgever moet afwachten.

Misverstand 5

“Als ik juridisch gelijk heb, win ik de procedure.”

Dat klinkt logisch.

Toch lijkt de rechtspraak een bredere afweging te maken.

Hoe heeft de werkgever zich gedurende het hele traject gedragen?

Zijn beslissingen zorgvuldig genomen?

Is eerlijk gecommuniceerd?

Zijn belangen afgewogen?

Niet alleen de juridische regels lijken belangrijk.

Ook de manier waarop de werkgever met de situatie is omgegaan speelt een grote rol.

Mijn analyse

Wanneer ik de belangrijkste uitspraken over ontslag tijdens ziekte naast elkaar leg, valt één patroon steeds opnieuw op.

Rechters lijken niet op zoek te zijn naar redenen om een werkgever of werknemer gelijk te geven.

Zij lijken vooral te beoordelen of de werkgever gedurende het hele traject zorgvuldig, redelijk en actief heeft gehandeld.

Ontslag tijdens ziekte begint daarom niet bij het ontslag.

Het begint vaak maanden of zelfs jaren eerder.

Bij de eerste gesprekken.

Bij de keuzes tijdens de re-integratie.

Bij de manier waarop werkgever en werknemer met elkaar zijn blijven samenwerken.

Misschien is dat wel de belangrijkste les uit de rechtspraak.

Werkgevers die zorgvuldig handelen vanaf de eerste ziektedag, lijken juridisch vaak sterker te staan dan werkgevers die zich pas in de wet verdiepen wanneer beëindiging van het dienstverband in beeld komt.

Vragen die u zichzelf kunt stellen

Beantwoord deze vragen eens eerlijk. Niet voor een rechter, maar voor uzelf.

• Heb ik gedurende het hele ziekteproces actief gehandeld?
• Heb ik serieus geïnvesteerd in de re-integratie?
• Zijn belangrijke gesprekken en afspraken goed vastgelegd?
• Heb ik beslissingen zorgvuldig onderbouwd?
• Heb ik alternatieven onderzocht voordat ontslag in beeld kwam?
• Kan ik uitleggen waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt?
• Laat mijn dossier zien dat ik mij als goed werkgever heb opgesteld?
• Als een rechter morgen mijn dossier leest, zou hij dan zien dat ik gedurende het hele traject alles heb gedaan wat redelijkerwijs van een goed werkgever mocht worden verwacht?